Inmiddels loop ik al de nodige jaartjes mee in het arbeidsrechtlandschap. Het was tot nu een prachtige reis, met achter elke struik weer een verrassing. Geen dag is hetzelfde, ik weet soms ’s ochtends niet wat ik ’s avonds allemaal meegemaakt zal hebben. Toch doen we ook veel hetzelfde, omdat we het nu eenmaal zo doen. Zo was het jarenlang staande praktijk om een ‘pro formaatje’ te doen als werkgever en werknemer in goed overleg ontslagafspraken hadden gemaakt. Gewoon om elk risico af te dekken. Dezelfde beweegreden waar de ‘losse eindjes overeenkomst’ (LEO) uit voortvloeide toen de WWZ zijn intrede deed. MAAR, wat nu als we het gewoon eens anders doen. ECHT anders. Ik mocht in de eerste aflevering van een toffe nieuwe podcastserie van People Masterminds vertellen hoe het volgens mij anders kan.

Angst regeert

Wij advocaten leven van angst. Er is vrijwel geen ander beroep dat meer risico-avers is dan wij. Meesters in rechten krijgen direct jeuk als we een mogelijk risico in de ogen kijken. Direct willen we onze cliënten daarop wijzen, en we leggen natuurlijk vast dat we dat hebben gedaan in een e-mail of brief om onze eigen risico’s af te dekken. Dat heeft onvermijdelijk tot gevolg dat we ook op die wijze onze cliënten terzijde staan. Werkgevers krijgen het advies om een dik pakket aan huisregels op te stellen, zodat de werknemer in elke situatie weet wat wel (en vooral wat niet) mag doen. Is dat een prettig uitgangspunt om samen te werken, een bodem van wantrouwen?

Waarom kunnen we de arbeidsovereenkomst niet zien als ‘Ticket of Trust’.

Bouwen op vertrouwen

Het kan (en moet) ook anders. Aan het begin van elke arbeidsovereenkomst hebben werkgever en werknemer vertrouwen in elkaar. Anders begin je er simpelweg niet aan. Waarom regeert het wantrouwen dan toch als de arbeidsovereenkomst op papier wordt gesteld? Waarom kunnen we de arbeidsovereenkomst niet zien als ‘Ticket of Trust’. Met dat ticket krijgt de werknemer toegang en krijgt hij de vrijheid om het werk naar beste kunnen te doen. Geen ‘Carrousel of Control’, waarin de werknemer alleen maar dezelfde rondjes draait.

Arbeidsovereenkomst nieuwe stijl

Ik koesterde al langer een wens om het anders te doen. Het is ook niet aan mij besteed om achter mijn pc’tje lange arbeidsovereenkomsten op te stellen. Wie vindt dat wel leuk?! Ik had al wel wat interessante arbeidsovereenkomsten nieuwe stijl langszij zien komen, maar in feite was dat niet meer dan het aanpassen van opmaak en woordkeuze aan het publiek. Kijk maar eens naar het contract dat Computest gebruikt. Hans Scheffer van DrukZo ging al een stuk verder en kreeg direct kritiek over zich heen van oude rotten in het (HR-)vak.

Ik heb bewondering voor de Corporate Rebels, die dat evangelie met de punchline ‘Making work more fun’ met succes aan de man brengen.

Arbeidsovereenkomst op één pagina

Alhoewel de pogingen van Computest en DrukZo lovenswaardig waren, wilde ik al langer nog een stap verder gaan. Toen ik in gesprek raakte met Peter Zijlstra van FX Media, kreeg ik die kans. FX Media gaat anders met haar werknemers om, hadden nagedacht over de reis die de werknemer bij het onboarden doorliep, werkten samen vanuit hun eigen DNA en dan kwam daar …POEF!… zo’n ouderwetse, stoffige arbeidsovereenkomst op tafel. Dit mag wel en dit zeker niet. Dat paste niet bij elkaar en dus gingen we aan de slag. En we maakten een arbeidsovereenkomst op één pagina, kijk zelf maar.

Stel jezelf dan de vraag; waar ben je bang voor?

Werkplezier

Laten we ervoor zorgen dat werk weer leuk wordt. In dat kader heb ik bewondering voor de Corporate Rebels, die dat evangelie met de punchline ‘Making work more fun’ met succes aan de man brengen. In dit kader wil ik je zeker wijzen op deze Rebelblog, waarin ze een pleidooi houden om te veranderen van regels en controle naar vrijheid en vertrouwen. Werknemers zijn geen kinderen, dus behandel ze ook niet zo. Krachtig statement!

Podcast van People Masterminds

En toen kwamen Eveliese Luiting en Kristel Moedt op mijn pad, twee echte People Masterminds. Zij startten een podcastserie. Hier kun je de eerste aflevering met mij als special guest terugluisteren. Natuurlijk kwam ook de vraag ter sprake wat de risico’s zijn van een arbeidsovereenkomst op één pagina. Stel jezelf dan de vraag; waar ben je bang voor? Het is onmogelijk om voor elke situatie vooraf regels op te stellen. Dikke contracten en huisreglementen geven dus in ieder geval deels valse zekerheid. En natuurlijk is het handig als een werknemer zich misdraagt dat ergens in een boekje staat dat dat gedrag ontoelaatbaar is. Maar volledige zekerheid geeft dat ook niet, omdat de rechter met alle omstandigheden van het geval rekening houdt. De belangrijkste vraag is; Heb je dat ervoor over, of durf jij te bouwen op vertrouwen?