MEER BANEN. LAGERE LASTEN. MEER GELD NAAR DE ZORG. GRENZEN DICHT….ik zou zeggen, trap er niet in.

Het is een veel gehoord verhaal. Verkiezingen zijn in aantocht. In veel verkiezingen verhalen is de flexwerker ergens uiteindelijk de gebeten hond, of de hond die bijt. Ik weet ‘t niet. Wat ik wel weet is dat mensen komen en gaan in de flex-wereld. Dat zou slecht zijn voor hunzelf en voor de lerende cultuur van organisaties, omdat de tacit knowledge, de ervaringskennis, gaat ontbreken. Aan de andere kant zien we bedrijven experimenteren met de ‘agile methodiek’ voor organisaties, dus het wendbare vermogen van een onderneming gebruiken. Dat komt de innovatie- en productie kracht ten goede. ‘Wendbaar’ zijn met vaste werknemers is inmiddels wel een soort ‘contradictio in terminis’ gebleken.
Asscher en Wiebes met hun Wet DBA sloegen daarom ook flink de plank mis. Zij projecteren hun gedachten op oude aannames en oude structuren en gaan eraan voorbij dat sociaal economische waarde creatie binnen de verouderde lineaire waardeketen van organisaties aan het veranderen is in een systeem van waardenetwerken. Hierdoor nemen die traditionele organisaties massaal afscheid van de vaste werknemer en organisaties, die dat niet doen, bestaan over 5 tot 10 jaar gewoon niet meer.
Dit is pas het begin: de robotisering, algoritmes en de kunstmatige intelligentie zorgen er ook voor dat het begrip ‘werknemer’ feitelijk gedateerd is. Daarboven op zijn er dan nog de nieuwe Nederlanders, die ook willen werken. Mensen bij wie de woonomgeving zo vakkundig verwoest zijn dat ze in het ‘thuisland’ gewoonweg nooit meer een huis zullen hebben om naar terug te gaan. Of we onze grenzen nu sluiten of niet, dat worden er gewoon nog meer.
Natuurlijk is het een uitdaging om het goede van de oude samenleving en haar organisaties (zoals de cultuur, het ‘ergens bijhoren’ en die tacit-knowledge) te borgen in de nieuwe economische samenwerking verbanden (de co-working trend laat overigens zien dat zoiets prima kan). Ook dienen we ervoor te zorgen dat mensen een (basis)inkomen kunnen verwerven. Dat lijkt me een betere oplossing dan het visieloos proberen de vernieuwing terug te proppen in de traditionele vakjes op het speelveld van de vorige eeuw, wat onze bestuurlijke, wetenschappelijke en politieke elite maar al te graag wil. Dat staat de werkelijke en broodnodige vernieuwing van de samenleving van onderaf in de weg. Alle politici met de bekende verkiezing-retoriek ten spijt. Het resultaat van dit regenteske en elitaire gedrag hebben we in de VS kunnen zien. Laat dat toch niet onze weg zijn!